Advies GAS-boetes voor beperkte snelheidsovertredingen

advies op vraag
Vlaams Parlement
Liesbeth Homans

De regels voor GAS-boetes bij lichte snelheidsovertredingen schieten tekort, aldus de Mobiliteitsraad van Vlaanderen (MORA). De MORA toont in een recent advies aan dat GAS 5 straffeloosheid creëert, onbillijk is en een toekomstgericht verkeersveiligheidsbeleid in Vlaanderen verhindert. De MORA adviseert het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering daarom het Crossborder systeem met doorstortscenario als alternatief te overwegen.

GAS 5: terechte doelstellingen, ineffectieve regelgeving

Sinds 2021 kunnen gemeenten zelf GAS-boetes uitschrijven voor beperkte snelheidsovertredingen. Daarmee wilde de Vlaamse Regering een hefboom geven aan lokale besturen om de verkeersveiligheid te bevorderen. Het beleid zou naast verkeersveiligheidsbaten ook zorgen voor een efficiëntere return on investment voor lokale besturen die zelf hun snelheidshandhaving financieren.

Sinds de inwerkingtreding blijkt echter dat deze regelgeving sterk tekortschiet. Ze is onvolledig en onduidelijk, waardoor private spelers zoals Trajectcontrole as a Service (TaaS) de hiaten in GAS 5 niet altijd te goeder trouw invullen. De GAS 5-regelgeving riskeert daarnaast dat recidivisme straffeloos blijft. Ook staat ze in de weg van een evenwichtig en toekomstgericht verkeersveiligheidsbeleid in Vlaanderen, onder andere omdat GAS 5 onmogelijk te combineren is met een rijbewijs met punten.

De MORA heeft in overleg met experten en externe stakeholders vastgesteld dat een aanpassing van de GAS 5-regelgeving geen oplossing kan bieden voor deze problemen. Een alternatief voor GAS 5 dringt zich dan ook op.

Crossborder als wenselijk alternatief

Voor de MORA moet een optimaal handhavingssysteem straffeloosheid tegengaan, billijk zijn voor alle verkeersdeelnemers en ook evenwichtig en toekomstgericht zijn. Met Crossborder bestaat er in ons land al een systeem dat – meer dan GAS 5 – tegemoetkomt aan deze vereisten.

Crossborder is een digitaliseringsproject dat zorgt voor administratieve vereenvoudiging voor zowel politie, justitie en de burger. Crossborder centraliseert en digitaliseert het beheer en de verwerking van boetes end-to-end. Sinds 2020 zorgt Crossborder ook voor de automatisering van de processen voor andere strafrechtelijke inbreuken, bv. inbreuken op de coronamaatregelen, winkeldiefstal of drugs.

Het Crossbordersysteem voorziet ook een doorstortscenario voor boete-inkomsten. Hiervoor is enkel het goedkeuringsakkoord van de regionale overheid nodig en moet een artikel toegevoegd worden aan het Rekendecreet om een decretale basis te voorzien.

Nood aan parlementair debat

De MORA adviseert om een gedegen parlementaire discussie te voeren waarbij de introductie van Crossborder en het bijhorende doorstortscenario ernstig overwogen wordt.

De MORA vraagt ook aan de minister om samen met het Vlaams Parlement afspraken te maken over het tot stand komen van een robuuste regelgeving voor de handhaving van beperkte snelheidsovertredingen.